Winst is zó 2015

Interview Kees Klomp

Het oude winstmodel is een volstrekt achterhaalde gedachte, aldus Kees Klomp. De bedrijfsadviseur en schrijver van het boek Betekenisvol ondernemen’ dat deze maand uitkomt, noemt het Keynesiaanse model ‘een monomaan adagium’. Mens- en planeetvriendelijk ondernemen wordt de norm. “Natuurlijk leeft de meerderheid van de ondernemers nog in het land van ooit, maar de voorhoede is al om.”

Mijn favoriete bedrijf is de Greyston Bakery in New York, 35 jaar geleden opgericht door Bernie Glasman, een boeddhist. Dit bedrijf is gestoeld op het belangrijkste element van het boeddhisme, namelijk compassie. Het helpt mensen aan de onderkant van de samenleving. Overal ter wereld worden dak- en thuislozen veroordeeld op basis van hun CV: dus jij bent een mislukking. De Greyston Bakery kijkt niet naar je CV. Je mag er binnen lopen, je naam op een lijst zetten en als er plek is, wordt je aangenomen, ook al heb je daarvoor een paar jaar in de gevangenis gezeten. Het bedrijf heeft als doel om het aannemen van mensen. Tegelijkertijd maakt het een miljoenenomzet. Daarmee heeft de Greyston Bakery een nieuw economisch adagium gecreëerd. De betekeniseconomie.”

Je hoeft geen raketgeleerde te zijn om te zien wat een bedrijf werkelijk bestaansrecht geeft: zijn maatschappelijke waarde.

Oude winstmodel

Natuurlijk leeft de meerderheid van de ondernemers in het land van ooit, maar de voorhoede is al om. Het oude winstmodel is een volstrekt achterhaalde gedachte. Een monomaan adagium. Dan heb ik het over het maximaliseren van winst en dus het maximale uit mensen zien te persen. Presteren voor de winst. Het Keynesiaanse model. Keynes heeft ooit gezegd: een bedrijf heeft maar één functie en dat is winst maken. Als je iets uitzoomt, en daar hoef je geen raketgeleerde voor te zijn, dan zie je wat een bedrijf werkelijk bestaansrecht geeft en dat is zijn maatschappelijke waarde.”

De crisis van 2008 was het kantelpunt, 2020 wordt het tipping point

Nieuwe economie

De Greyston Bakery zorgt ervoor dat mensen met een extreem laag zelfbeeld in een systeem terecht komen waar dit duurzaam wordt opgelost. Dan gaat het niet om het platte geluksgevoel dat we hier in het Westen ervaren, namelijk het bedrag op onze bankrekening, maar om vervulling en voldoening. Om erkend te worden als mens. Dat is de essentie van geluk. Het goede nieuws is dat dit de standaard wordt. De crisis van 2008 was het kantelpunt, 2020 wordt het tipping point. Dan is iedereen om en wordt mens- en planeetvriendelijk ondernemen de norm. Wie winst maakt ten koste van grote groepen mensen of de planeet, lijdt verlies. Dit besef dringt steeds meer door. In de nieuwe economie staat maatschappelijke betekenis boven winst.”

Kees Klomp is bedrijfsadviseur en schrijver van het boek ‘Betekenisvol ondernemen – Het gat in de maatschappij,’ dat deze maand verschijnt. Ook was hij te zien in het VPRO-programma TEGENLICHT Rendement van Geluk.