Ze willen een wereld zonder abortus

Marta Lempart (40) is een Poolse activiste. Ze zet zich in voor het recht op abortus en lhbt-rechten. “Vooralsnog lopen alle mensenrechten in Polen gevaar.”

“Polen kun je bijna geen democratie meer noemen. Nog even en we zijn een katholieke autocratie geworden zonder gegarandeerde mensenrechten. En Europa en de rest van de wereld zullen toekijken en ‘hun bezorgdheid uiten’ als ze ons – de mensen die protesteren – één voor één oppakken.

Conservatieve waarden hebben altijd de politieke agenda in Polen bepaald. We zijn nu eenmaal een katholiek land, maar bewegingen, zoals Ordo Luris, een aartsconservatieve beweging die onder andere abortus wil verbieden, krijgen wel steeds meer macht in Polen. De grote inmenging in de politiek begon toen Ordo Luris de strijd om het abortusverbod verloor na de succesvolle staking die we hadden georganiseerd. Op 3 oktober 2016 staakten 150.000 Poolse vrouwen voor het recht op abortus, ook wel bekend als de Polish Women Strike. Ordo Luris heeft vanaf dat moment hun strategie veranderd. In plaats van openlijk de confrontatie te zoeken, proberen ze nu op alle regeringsniveaus te infiltreren, van lokaal tot landelijk bestuur. Zelfs op Europees niveau proberen ze onder de noemer ‘Agenda Europa!’ invloed uit te oefenen.

Polen is een land met lhbt-vrije zones en Europa doet niets

Ze willen een ‘nieuwe wereldorde’ van de grond tillen en de oude orde, gebaseerd op mensenrechten, afbreken. Ze willen een wereld zonder abortus, zonder echtscheidingen. Een wereld waarin huiselijk geweld legaal is en het illegaal is om homoseksueel te zijn. Polen is een land met lhbt-vrije zones en Europa doet niets. Heb je commentaar, dan word je weggezet als ‘christenfoob’, terwijl we vechten voor vrijheid. Vrijheid is alles, zoals de lucht die we inademen. Daar sta je pas bij stil als het er niet meer is.

‘Abortus is een pandemie die veel erger is dan het coronavirus’, zei de Poolse pro-life activiste Kaja Godek in het parlement. Ik haal mijn schouders erover op. Een monster is het. We mogen dan een strenge abortuswet hebben in Polen, de publieke opinie is op onze hand. Legale abortus is dichterbij dan dat iedereen denkt. Nu is abortus alleen toegestaan in geval van verkrachting of incest, gevaar voor het leven van de vrouw of ernstige misvorming van de foetus. Maar het aantal voorstanders voor een veilige en legale abortusweg groeit enorm in Polen. Elke keer wanneer we tegen de fundamentalisten vechten, neemt de steun voor legale abortus alleen maar toe.

Vooralsnog lopen alle mensenrechten in Polen gevaar. Het systeem brokkelt af. Maar ik blijf knokken. Corona of niet. Op 11 april heb ik op Facebook een livestream georganiseerd van 8 uur, ‘Protest without Break’ genaamd. Dat is door meer dan honderdduizend mensen gevolgd.

Vanwaar mijn succes? Ik ben echt. Mensen geloven in wat ik zeg. Ik ben geen politica die roept dat wij vrouwen moeten vechten voor onze rechten, en dan alleen naar de demonstraties komt om selfies te maken. Ik meen wat ik zeg. Sorry, als ik een beetje boos klink, maar ik ben echt bezorgd om mijn vrijheid. Ik ben lesbisch. Het klimaat in Polen is steeds meer homofoob. Straks heeft Polen bloed aan zijn handen. En de EU heeft het allemaal laten gebeuren.”

Marta Lempart is de initiatiefneemster van de Polish Wowen Strike in 2016 tegen een verbod op abortus. Dankzij de demonstratie is de gevreesde ban op abortus er niet gekomen.

Dit interview verscheen op 20 mei 2020 op de site en socials van het Humanistisch Verbond.

Het interview maakt deel uit van een serie die ik mocht schrijven voor het Humanistisch Verbond. Onderwerp: de slinkende vrijheid in de periferie van Europa, specifiek Hongarije en Polen, waar de lhbti-gemeenschap in de verdrukking komt en corona controversiële wetten in de kaart speelt.